ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, SINH HỌC VÀ DIỄN BIẾN MẬT ĐỘ QUẦN THỂ CỦA BỌ VÒI VOI ĐỤC THÂN GIẢ CHUỐI (Odoiporus longicollis Olivier) (Coleoptera: Curculionidae) TẠI LÀO CAI
Bọ vòi voi đục thân giả chuối (Odoiporus longicollis Olivier) là loài sâu hại nguy hiểm, gây thiệt hại đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng chuối tại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 01/2025 đến tháng 4/2026 nhằm xác định sự phân bố, đặc điểm sinh học và diễn biến mật độ quần thể của loài tại tỉnh Lào Cai. Kết quả điều tra tại sáu vùng trồng chuối cho thấy bọ vòi voi phân bố ở tất cả các điểm khảo sát, với mức độ gây hại từ trung bình đến rất nặng và mật độ quần thể dao động từ 3 đến 22 cá thể/cây. Mật độ cao nhất được ghi nhận trên giống chuối Ngự Đại Hoàng và thấp nhất trên giống Cavendish. Ở điều kiện nhiệt độ 31,56 ± 1,87°C và ẩm độ 84,42 ± 2,43% thì vòng đời là 74,34 ± 2,68 ngày; trong khi ở 20,85 ± 4,62°C và 86,59 ± 3,24%, vòng đời kéo dài 111,32 ± 5,81 ngày. Tỷ lệ sống tích lũy của cả vòng đời đạt 82,2% tại Hà Nội và 73,8% tại Lào Cai. Trưởng thành cái đẻ trung bình 36,1 trứng/con, thời gian đẻ 48,83 ngày và tỷ lệ trứng nở đạt 85,93%. Quần thể bọ vòi voi phát sinh mạnh từ tháng 4 đến tháng 6, đạt từ 16 đến 22 cá thể/cây; sâu non chiếm tỷ lệ cao nhất và là pha gây hại chủ yếu.