ISSN 1859-1558
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
Journal of Vietnam Agricultural Science and Technology
VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

THÀNH TỰU CÔNG NGHỆ DÒNG KÍCH TẠO ĐƠN BỘI TRÊN NGÔ TẠI VIỆT NAM VÀ TRÊN THẾ GIỚI

Các Tác giả

Hà Văn Giới, Nguyễn Xuân Thắng, Lương Thái Hà, Nguyễn Đức Thành, Nguyễn Thị Như Quỳnh

Từ khóa

DH, đơn bội kép, dòng kích tạo đơn bội

Tóm tắt

Công nghệ đơn bội kép (Doubled haploid, DH) được sử dụng rộng rãi và phổ biến trong chọn giống ngô. Bằng cách tận dụng khả năng tạo ra dòng thuần chủng 100% chỉ trong hai chu kỳ chọn tạo ngắn và khả năng cố định kiểu gen mong muốn trên một bộ nhiễm sắc thể mà không phụ thuộc vào sự biểu hiện trội hay lặn của gen, kỹ thuật DH hỗ trợ hiệu quả cho nhiều phương pháp chọn giống mới như chỉnh sửa gen (genome editing), chuyển gen bất dục đực tế bào chất. Với những hiểu biết mới nhất về cấu trúc di truyền của các gen kích thích tạo đơn bội và các QTL liên quan, sự kết hợp của nhiều chỉ thị kiểu hình với chỉ thị R1-nj để xác định chính xác các cá thể giả định là đơn bội, các phương pháp mới, cải tiến hơn để nhân đôi nhiễm sắc thể an toàn hơn, tiết kiệm chi phí và cải thiện tỉ lệ kích thích tạo đơn bội (HIR), công nghệ DH ngày càng tiềm năng trong chọn tạo giống ngô. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu sâu rộng và sự hợp tác của các nhà khoa học toàn cầu, công nghệ DH vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Bài viết này tổng quan các nghiên cứu mới nhất về công nghệ kích tạo đơn bội trên ngô trên các tạp chí, sách và báo cáo hội nghị trong và ngoài nước về công nghệ DH, bao gồm tầm quan trọng của việc cải tiến các bước nghiên cứu, tiềm năng ứng dụng trong tương lai và những thách thức hiện nay trên thế giới và Việt Nam.

Ngày nhận bài

: 14/10/2025

Ngày chuyển phản biện

: 24/12/2025

Người phản biện

: TS. Lê Duy Đức

Ngày duyệt đăng

: 25/12/2025

Đã xuất bản

28/12/2025

Cách trích dẫn

Lĩnh vực

Số thường kỳ